رمان نمایشی

رمان نمایشی

در یادداشت «انواع رمان» (+) انواع تقسیم‌بندی‌های رمان را نام بردیم، و بعد از آن درباره ویژگی‌های «رمان پیکارسک» (+) و «رمان گوتیک» (+) و «رمان تاریخی» (+) و «رمان رسالتی» (+) و «رمان روان‌شناختی» (+) و «رمان جریان سیال ذهن» (+) و «رمان وهم و خیال(فانتزی)» (+) و «رمان علمی تخیلی» (+) و «رمان تمثیلی» (+) و «رمان نمادین (+)»  و «رمان وهمناک (+)» و «رمان عمل (+)» و «رمان شخصیت (+)» نوشتیم، حال به ادامه معرفی انواع رمان می‌پردازیم:

رمان نمایشی یا دراماتیک Dramatic Novel
رمان نمایشی یا دراماتیک رمانی است در آن شخصیت و پیرنگ به هم وابسته و هماهنگ باشند و هردو به نحوی از هم جداناپذیر باشند؛ به عبارت دیگر شخصیت‌ها طوری پرداخت شده‌اند که عمل داستانی را تعیین کنند و عمل نیز در جریان داستان شخصیت‌ها را تغییر دهد، از این رو شخصیت و عمل برهم تاثیر می‌گذارند و باهم پیش می‌روند و تحول می‌یابند تا در نهایت پیرنگ را به انجام برسانند. از معروف‌ترین نویسندگان این نوع رمان می‌توان به «جین آستین» اشاره کرد. رمان‌های او محدود می‌شود به یک ساخت و مساله از زندگی که این محدودیت موجب تشدید عمل در داستان می‌شود. این شدت عمل از بارزترین خصوصیات رمان نمایشی است. شخصیت‌ها از خود اعمالی بروز می‌دهند که بر حوادث اثر می‌گذارند و مشکلاتی به وجود می‌آورند که با پیشرفت عمل داستانی در اوضاع و احوالی دیگر آن‌ها حل می‌کنند.
در رمان نمایشی برخلاف رمان شخصیت، میدان جولان محدود است، و غیرمستقیم موجب محدودیت اعمال می‌شود درست به مانند بازیگر صحنه نمایش. شخصیت‌ها در برخورد با یکدیگر خصلت خود را نمایش می‌دهند و از این برخورد اعمالی پدید می‌آید که در پیرنگ داستان پیش می‌رود. می‌توان گفت رمان همه شخصیت است و در عین حال همه عمل. 
نمونه‌ها:

  • غرور و تعصب - جین آستین
  • آنا کارنینا - لیو تالستوی
  • بینوایان - ویکتور هوگو

نمونه‌های ایرانی:

  • چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم - زویا پیرزاد

این مطلب با کمک بخش چهارم کتاب «ادبیات داستانی» اثر جمال میرصادقی نوشته شده است.

نظرات

نظر خود را بنویسید