انواع رمان

انواع رمان

در مطلب قبلی (+) درباره‌ی رمان و تعریف آن صحبت کردیم. اما برای نقد و بررسی رمان تقسیم‌بندی انواع آن را باید بدانیم. البته این تقسیم‌بندی‌ها را می‌توان به انواع دیگر ادبی هم مثل نمایشنامه و داستان کوتاه و... هم تعمیم داد. در این مطلب صرفا نگاهی کلی به انواع تقسیم‌بندی موجود می‌اندازیم و در نوشته‌های دیگر به توضیحات بیشتر و مثال‌هایی برای هم کدام خواهیم پرداخت.
به طور کلی هر رمانی، یک رمان تاریخی است. اساسا چون رمان به زمان و مکان توجهی خاص دارد و معمولا در اطراف یک واقعه تاریخی و یا تاریخ اجتماعی می‌گذرد می‌توان چنین تعریفی را به هر رمانی داد. رمان به دقت طبیعت جامع هرچیزی را نشان می‌دهد و واقیت‌ها و وضعیت و موقعیت‌های خاص زمانه را عرضه می‌کند. برای مثال مکان و زمان رمان «مدیر مدرسه» اثر جلال آل‌احمد، تهران است و در زمان حکومت پهلوی اتفاق می‌افتد، ممکن است اتفاقات و وقایع شرح داده شده ردر داستان دستخوش تغییر و یا سانسور باشد اما این دو مسئله زمان و مکان غیرقابل تغییرند. وقایع هر رمان در مکانی و طی زمانی اتفاق می‌افتد، و داستان بیانگر اوضاع و احوال جامعه در آن زمان و مکان است.
دامنه عرصه ویژگی‌های تاریخی و سیاسی و اجتماعی هر رمان متفاوت است اما رمانی نمی‌توان پیدا کرد که فارغ از آن‌ها باشد؛ از این رو، رمان‌ها تا اندازه‌ای رمان تاریخی ستند، اما از این موضوع که بگذریم رمان از لحاظ معنا و ساختار به انواع گوناگونی تقسیم می‌شود.
حال نگاهی اجمالی به انواع رمان به همراه معادل انگلیسی آن داشته باشیم:

1. رمان پیکارسک Picaresque Novel
2. رمان گوتیک Gothic Novel
3. رمان تاریخی Historical Novel
4. رمان رسالتی Thesis Novel
4-1. رمان اجتماعی Socialogical Novel
4-2. رمان تبلیغی Propaganda Novel
4-3. رمان انتقاد اجتماعی Problem Novel
5. رمان روانشناختی Psychological Novel
6. رمان جریان سیال ذهن Stream of Consciousness
7. رمان خیال و وهم Fantasy Novel
8. رمان علمی خیالی Science Fiction
9. رمان تمثیلی Allegorical Novel
10. رمان نمادین Symbolical Novel
11. رمان وهمناک Uncanny Novel
12. رمان عمل Novel of Action
12-1. رمان مهیج Thriller
12-2. رمان حادثه‌ای Novel of Incident
12-3. رمان کارآگاهی جنایی و پلیسی Detective Novel
13. رمان شخصیت Novel of Character
14. رمان نمایشی یا دراماتیک Dramatic Novel
15. رمان رشد و کمال Bidungsroman
16. رمان کلیددار
17. رمان احساساتی (احساساتی‌گری) Sensibility Novel (Sentimental Novel)
18. رمان رمانتیکRomantic Novel
19-1. رمان اعترافی Confessional Novel
19-2. رمان خاطره‌گونه Memoir Novel
20. رمان زمین Novel of the Soil
21. رمان آداب و رسوم Novel of Manner
22. رمان ناحیه‌ای یا اقلیمی Regional Novel
23. رمان محلی Localcolour Novel
24. رمان تجربی Exprimental Novel
25. رمان غنایی Lyrical Novel
26. رمان مستندگونه یا غیرتخلی Documentary Novel (Nonfiction Novel)
27. رمان رودوار یا رود-رمان Roman Fleuve , Novel-River
28. رمان بازاری Penny Dreadful, Dime Novel
29. رمان پاورقی Roman Feuilleton
30. رمان خطی Linear Nodel
31. رمان انعکاسی یا فراداستان Reflevtive Novel
32. رمان نو New Novel
33. ضد رمان Anti-Novel, Anti-Roman
34. رمان چندآوایی یا کنترپوان داستانی Polyphonic Novel, Novelistic Counter Point
35. رمان واقع‌گرای جادویی (رئالیسم جادویی) Magic Realism
36. رمان آرمانشهری
37. رمان التقاطی
38. رمان پرولتاریایی
39. رمان ترسیمی
40. رمان جادوگری
41. رمان خوش ساخت
42. رمان دانشگاهی
43. رمان دنباله‌دار
44. رمان دوره‌ای (ساگا)
45. رمان زمان
46. رمان زندگینامه‌ای
47. رمان شبه‌خودزندگی‌نامه
48. رمان ضدآرمانشهری
49. رمان عصر
50. رمان عقاید
51. رمان فلسفی
52. رمان کلان‌گرا
53. رمان منظومه‌ای
54. رمان ناب یا رمان محض
55. رمان وقایع‌نامه‌ای
56. رمان‌های زنجیره‌ای

همانطور که می‌بینید تقسیم‌بندی‌های انجام شده بسیار زیاد و پیچیده هستند، هر رمان می‌تواند شامل یک یا چند تقسیم‌بندی مختلف شود. از طریق این تقسیم‌بندی‌ها می‌توان نگاه دقیق‌تری به رمان‌ها داشت و بررسی دقیق‌تری از آنها انجام داد. در نوشته‌های دیگر سعی می‌کنم تعدادی از این تقسیم‌بندی‌ها را تعریف و با ذکر مثال‌هایی معرفی کنم.
.
این مطلب با نگاهی به بخش چهارم کتاب «ادبیات داستانی» اثر جمال میرصادقی نوشته شده است.
 

نظرات

نظر خود را بنویسید